Przejdź do treści
Zasilanie awaryjne · Lublin
bezprzerw.pl – strona główna
Poradnik · firmy i instytucje

Kompensacja mocy biernej i jakość energii: pozycja na fakturze, którą da się wyzerować

Silniki, transformatory i oświetlenie pobierają energię bierną – a operator nalicza za nią opłaty, gdy przekracza umowny próg. Coraz częściej problemem jest też odwrotna sytuacja: energia bierna pojemnościowa z zasilaczy, LED i kabli. Do tego dochodzą harmoniczne, które niszczą kondensatory i przegrzewają przewody.

Moduł 01 · Opłaty

Za co dokładnie płacisz

Moc bierna nie wykonuje pracy, ale obciąża przewody, transformatory i sieć operatora. Dlatego w taryfach jest umowny limit – najczęściej tg φ₀ = 0,4 (cos φ ≈ 0,93). Trójkąt mocy wyjaśniamy w poradniku o agregatach.

ENERGIA BIERNA INDUKCYJNA – PONAD tg φ₀
Ob = k · Crk · ( √((1 + tg²φ) / (1 + tg²φ₀)) − 1 ) · A
  • • k – krotność z taryfy (najczęściej 3 dla odbiorców nN, 1 dla SN)
  • • Crk – cena energii elektrycznej przyjęta w taryfie
  • • tg φ – zmierzony stosunek energii biernej do czynnej w okresie rozliczeniowym
  • • A – energia czynna pobrana w tym okresie (w strefach kontroli)
Energia bierna pojemnościowa rozliczana jest osobno, według zasad taryfy operatora – zwykle bez progu tolerancji. Pojawia się w biurowcach z LED i zasilaczami IT, przy długich kablach SN i w nocy, gdy bateria kondensatorów jest przewymiarowana albo źle wysterowana.
Moduł 02 · Kalkulator

Ile płacisz za energię bierną i jaki kompensator ją usunie

Weź dane z faktury: energię czynną i tg φ (albo energię bierną, z której go policzysz).

Opłata miesięcznie
Rocznie
Moc kompensatora
cos φ: przed → po

Model orientacyjny: średnia moc czynna = energia / godziny pracy, Qc = P · (tg φ − tg φdoc), zaokrąglone w górę z zapasem 15% na zmienność obciążenia. Wartości k i Crk sprawdź w taryfie swojego operatora. Dobór końcowy – po pomiarach analizatorem.

Moduł 03 · Rodzaje kompensacji

Od baterii kondensatorów po kompensatory energoelektroniczne

BATERIA KONDENSATORÓW

Automatyczna, stopniowa

Regulator załącza stopnie stycznikami według bieżącego cos φ. Najtańsza na kvar – dobra przy wolnozmiennym obciążeniu i niewielkich harmonicznych.

Z DŁAWIKAMI OCHRONNYMI

Odporna na harmoniczne

Dławik w szereg z kondensatorem przesuwa rezonans poniżej 5. harmonicznej (typowo p = 7%). Standard tam, gdzie pracują falowniki, zasilacze i UPS-y.

TYRYSTOROWA

Szybkie przełączanie

Stopnie łączone tyrystorami w ciągu milisekund – dla szybkozmiennych odbiorów: zgrzewarki, dźwigi, prasy, rozruchy silników.

INDYWIDUALNA

Przy dużym silniku lub transformatorze

Kondensator załączany razem z odbiornikiem kompensuje go u źródła i odciąża całą instalację. Uwaga na samowzbudzenie silnika – moc dobiera się poniżej mocy biegu jałowego.

KOMPENSACJA POJEMNOŚCIOWA

Dławiki kompensacyjne

Gdy obiekt oddaje do sieci energię bierną pojemnościową (LED, IT, kable SN, nocny postój), stosuje się dławiki stałe lub regulowane – albo kompensator, który kompensuje w obie strony.

SVG / FILTR AKTYWNY

Energoelektronika

Falownik generujący prąd kompensujący: płynnie, w obie strony (indukcyjnie i pojemnościowo), w ciągu milisekund, bez ryzyka rezonansu. Filtr aktywny dodatkowo usuwa harmoniczne. Droższy, ale rozwiązuje kilka problemów naraz.

Moduł 04 · Harmoniczne

Symulator: jak harmoniczne zniekształcają przebieg

Falowniki, zasilacze impulsowe i prostowniki pobierają prąd odkształcony. Ustaw udział harmonicznych i zobacz przebieg oraz współczynnik THD.

PRĄD ODBIORU · 2 OKRESY 50 Hzsinusoidarzeczywisty
THD prądu
Co to oznacza

PN-EN 50160

Norma określa parametry napięcia w sieciach publicznych – m.in. współczynnik odkształcenia napięcia THD do 8% w sieciach nN i SN. Duże odkształcenia prądu w zakładzie przekładają się na odkształcenie napięcia.

SKUTKI

Przegrzewanie przewodów N (3. harmoniczna sumuje się w neutralnym), transformatorów i silników, rezonans z kondensatorami, nieuzasadnione zadziałania zabezpieczeń i awarie elektroniki.

POMIARY

Diagnozę zaczynamy od pomiaru analizatorem jakości energii klasy A (PN-EN 61000-4-30), zwykle przez co najmniej tydzień – tak, by objąć pełny cykl pracy zakładu.

FAQ

Najczęstsze pytania

Od jakiego tg φ płaci się za energię bierną?

Najczęściej umowny tg φ₀ wynosi 0,4 (cos φ ok. 0,93). Za energię bierną indukcyjną ponad tę wartość operator nalicza opłatę według wzoru z taryfy. Energia bierna pojemnościowa rozliczana jest osobno.

Dlaczego bateria kondensatorów się psuje?

Najczęściej przez harmoniczne i rezonans kondensatorów z indukcyjnością sieci. W instalacjach z falownikami i zasilaczami stosuje się baterie z dławikami ochronnymi albo kompensatory i filtry aktywne.

Mam kompensator, a nadal płacę – dlaczego?

Typowe przyczyny: uszkodzone stopnie lub styczniki, utrata pojemności kondensatorów, źle ustawiony regulator, przekładnik prądowy w złym miejscu albo nadkompensacja w nocy (opłata za energię pojemnościową). Przegląd z pomiarem zwykle szybko to wyjaśnia.

Czy kompensacja zmniejszy zużycie energii czynnej?

Bezpośrednio nie – usuwa opłatę za energię bierną. Pośrednio zmniejsza prądy w przewodach i transformatorze, więc nieco maleją straty i zwalnia się zapas mocy instalacji.

Pomiary i dobór

Pomiar, dobór i serwis kompensacji

Wykonujemy pomiary jakości energii, dobieramy baterie kondensatorów, dławiki, kompensatory SVG i filtry aktywne, a także serwisujemy istniejące układy.

Biuro, pn–pt 8–17791 097 776 Dla naszych klientów uruchomiliśmyserwis 24/7
Zgłoś awarię Biuro